0

Jednym z motywów inspirujących nas do ubiegania się o prawo do współdecydowania o naszym mieście jest wiara w jego mieszkańców. Wiemy, że ich inteligencja, pomysłowość i energia to zasób, który, odpowiednio wspierany, składa się na wartość i potencjał miasta. Dlatego chcemy przywrócić Rybnik jego obywatelom. Co przez to rozumiemy?

Od kilku lat w niektórych miastach Polski funkcjonuje forma uczestnictwa obywateli w sprawowaniu władzy zwana „budżetem partycypacyjnym” albo „budżetem obywatelskim”. W ramach tego projektu część budżetu miasta zostaje przeznaczona na realizację potrzeb zgłaszanych bezpośrednio przez mieszkańców, a wybieranych w powszechnym głosowaniu. Dzięki budżetom partycypacyjnym mieszkańcy sami mogą bezpośrednio zadecydować, na co chcą wydać swoje – warto o tym pamiętać – pieniądze. Trudno o lepszy przykład stosowania demokracji w praktyce i kształcenia postaw obywatelskich, a zaangażowanie samorządów w organizację, wspieranie i popularyzowanie tego rodzaju przedsięwzięć zależy bezpośrednio od dojrzałości lokalnych władz, ich poszanowania dla demokracji oraz wiary w zdolność obywateli do podejmowania świadomych decyzji.

W ubiegłym roku po raz pierwszy o wydaniu publicznych pieniędzy na potrzebne projekty decydować mogli również rybniczanie. Prezydent, Adam Fudali, chwali się w wywiadach, że, obok budowy dróg „systemem gospodarczym”, jest to ważna forma budowania społeczeństwa obywatelskiego[1] . Jak wygląda to na tle innych polskich miast? Obrazowo przedstawia to poniższa tabela:

Miasto Kalisz Łódź Dąbrowa Górnicza Wodzisław Śl. Rybnik
Budżet na rok 2015 2014 2014 2015 2014
Liczba mieszkańców ~100tys. ~740tys. ~130tys. ~50tys. ~140tys.
Kwota do rozdysponowania 5mln zł 20mln zł 5mln zł 1mln zł 2mln zł
Czas na głosowanie 2 tyg. 9dni 5 dni 2tyg. 2 godziny
Forma głosowania Osobiście na kartach dostarczanych do każdego gospodarstwa domowego. Internet i karty do głosowania (również korespondencyjnie) Internet i karty do głosowania (również korespondencyjnie) Internet i karty do głosowania. Osobiście na kartach w komisjach.
Liczba głosujących 16836 129008 22 831 4447 Około 1 tys.
Procent uprawn., którzy wzięli udział w głosowaniu. 19,28% 22% 22,3 % 11% Poniżej 1%
Liczba zgłoszonych projektów 96 908 250 61 69
Liczba pozytywnie zweryfikowanych projektów 63 759 195 25 42
Procent projektów odrzuconych 34% 16% 22% 60% 40%
Próg wiekowy 18 lat 16 lat 16 lat 16 lat 18 lat

Już na pierwszy rzut oka można zauważyć, że gorzej od Rybnika wypada tylko prawie trzykrotnie mniejszy Wodzisław Śląski, a to i tak jedynie pod względem liczby odrzuconych projektów. Gdyby wziąć pod uwagę kwotę oddaną do dyspozycji mieszkańców w przeliczeniu na ich liczbę, nikt w tym zestawieniu nie wypada gorzej. Podobnie jest z liczbą zgłoszonych projektów (np. w mniejszym o 1/3 Kaliszu złożono ich o 1/3 więcej). Druzgocące dla naszego miasta jest porównanie frekwencji w głosowaniach. Czyżby kluczem do rozwikłania zagadki, dlaczego tak się dzieje, był czas głosowania? Najkrótszy czas poza Rybnikiem to 5 dni…

Rybnik jest też jedynym miastem w zestawieniu, w którym głosowanie odbywa się w określonym miejscu, o ustalonej wcześniej godzinie, w obecności przedstawicieli Rady Dzielnicy, którzy przed głosowaniem omawiają z mieszkańcami projekty – nieraz swoje własne…

Wszystkie pozostałe z wymienionych miast umożliwiają głosowanie przez Internet albo karty dostarczają do domostw, urny pozostawiając w szkołach (Kalisz). Czyżby rybniczanie, w opinii władz miasta, wymagali szczególnej troski i pomocy osób „kompetentnych” w podejmowaniu decyzji?

Zdaje się to potwierdzać zaangażowanie magistratu w promocję budżetu zwanego tutaj obywatelskim. Łódź zorganizowała kampanię marketingową z plakatami w całym mieście i dedykowaną stroną informacyjną włącznie (http://budzet.dlalodzi.info/). Dąbrowa Górnicza chwali się szczegółową prezentacją kampanii na popularnym serwisie miejskim (http://2014.twojadabrowa.pl/). Kalisz dotarł z informacją do wszystkich mieszkańców z pomocą gońców miejskich. Szanowny Czytelniku, czy Ty potrafisz wskazać, które z powyższych form promocji wykorzystał rybnicki magistrat?… Może jakieś inne?… Czyżby stąd brała się przepaść w różnicach frekwencji?

Można by zwrócić uwagę, że część z wymienionych miast nie nadaje się do porównania z naszym. Przykład Dąbrowy – miasta o podobnej liczbie mieszkańców i dzielnic, położonego w tym samym województwie, o podobnej strukturze społecznej – pokazuje jednak, że niedaleko od nas są miejsca, w których mieszkańcy cieszą się większym zaufaniem (szacunkiem?) władz. W tym roku kwota przeznaczona na projekty obywatelskie w Dąbrowie to 8mln zł – w Rybniku 2mln… Czy obywatel z Zagłębia jest z zasady mądrzejszy od obywatela z Górnego Śląska?

Na dzień dzisiejszy już wiadomo, że frekwencja w Łodzi i Dąbrowie Górniczej na pewno nie będzie w tym roku niższa, aniżeli w poprzedniej edycji. Wiadomo już też, że w naszym mieście w tym roku liczba głosujących to 1720 osób w 13 z 27 dzielnic (Wg danych UM z 08.10. 2014r: http://www.rybnik.eu/index.php?id=223&p=news,11,show,7856). W 14 dzielnicach Urząd Miasta dopuścił tylko jeden projekt, który podlegał konsultacjom z udziałem mieszkańców, a nie głosowaniu. Optymistycznie można by przyjąć, że w takim razie frekwencja w tym roku dobiła prawie do 2%, gdyby nie to, że na zamieszkanym przez ponad 30tys. mieszkańców osiedlu Maroko – Nowiny w głosowaniu udział wzięło 181osób…

Dla członków Forum Obywateli Rybnika przykra jest sytuacja, kiedy nasze miasto stanowi niechlubne tło dla innych w takich i im podobnych zestawieniach. Nie do tego przyzwyczaił nas poprzedni Prezydent, ale i aktualny – w dwóch pierwszych swoich kadencjach. Naszą ambicją jest przywrócić sytuację Rybnika na mapie demokratycznej Polski do stanu, na jaki zasługują jego mieszkańcy. Gwarantem sukcesu na tym obszarze jest lider FOR, Piotr Masłowski: prezes CRIS, organizacji pozarządowej, która uczestniczyła w przygotowaniu setek projektów w całym kraju i na temat budżetów partycypacyjnych wie więcej, niż niejeden magistrat. Umożliwienie mieszkańcom decydowania o swoim otoczeniu jest jedną z naturalnych i oczywistych motywacji naszego działania i nie zadowalają nas w tym względzie stwarzane w ostatnim czasie pozory ani półśrodki. Dlatego będziemy namawiać wszystkich, żeby brali udział w głosowaniu na projekty obywatelskie.

Pamiętaj: Ty i Twoja przyszłość zależą przede wszystkim od Ciebie!

Krzysztof Oleś

X 2014

Żródła:

  1. http://2014.twojadabrowa.pl/index.html
  2. http://www.kalisz.pl/pl/q/ngo/aktualnosci/wejsc-w-buty-mieszkanca
  3. http://www.kalisz.pl/pl/q/dla-mieszkancow/aktualnosci/fundusz-obywatelski-rozstrzygniety
  4. http://budzetobywatelski.wodzislaw-slaski.pl/
  5. http://budzet.dlalodzi.info/strona-glowna/
  6. http://lubiepo.pl/polska-europa-swiat/wlodzimierz-roszkowski-budzet-obywatelski-w-lodzi-ostateczne-wyniki-rekordowa-frekwencja-w-glosowaniu/
  7. http://www.rybnik.com.pl/wiadomosci,budzet-obywatelski-przerosl-naszych-urzednikow,wia5-3266-21700.html
  8. http://www.rybnik.com.pl/wiadomosci,budzet-obywatelski-trwaja-glosowania-w-dzielnicach,wia5-3266-21583.html
  9. http://www.rybnik.eu/index.php?id=223&p=news,11,show,7856

[1] „Baterie mamy wciąż naładowane”, PANORAMA Rybnik, Magazyn bezpłatny, Nr 5/2014, s.10

  • Udostępnij portfolio
Następne S5